Bractwo Kurkowe Grodu Bytomskiego
2019.05.03
Obchody 3-cio Majowe w Bytomiu
Obchody 228. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i 98. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego w Bytomiu.
Świętując rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja wspominamy jej twórców oraz wszystkich patriotów, którzy podejmując walkę, stanęli w obronie zapisanych w niej praw, będących podstawą wolnej i suwerennej Polski - mówił Mariusz Wołosz, prezydent Bytomia podczas uroczystości z okazji Święta Konstytucji 3 Maja.
Obchody 228. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i 98. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego rozpoczęły się od mszy świętej w intencji Ojczyzny i ziemi śląskiej w kościele p.w. Świętej Trójcy przy ul. Kwietniewskiego/Piekarskiej. Po niej przedstawiciele władz miasta, radni Rady Miejskiej, służb mundurowych, harcerze, a także mieszkańcy Bytomia wzięli udział w oficjalnych uroczystościach pod pomnikiem „Wolności” przy ul. Piłsudskiego. Honorową asystę wojskową podczas obchodów Święta Konstytucji 3 Maja pełnił 34. Śląski Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej w Bytomiu. Była również Orkiestra Wojskowa z Bytomia, która zagrała pieśni patriotyczne.
Podczas piątkowych uroczystości prezydent Mariusz Wołosz przypominając idee i prawa zapisane w Konstytucji 3 Maja, odniósł się również do współcześnie obowiązującej Konstytucji z 1997 roku, podkreślając wagę praw i wartości, jakie zostały w niej zapisane.
Obchodząc 228. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja, pamiętajmy również o Konstytucji z 1997 roku. Zapisany w niej trójpodział władzy, prawa, zasady, swobody obywatelskie oraz wartości są fundamentem naszego państwa – mówił prezydent Mariusz Wołosz.
Prezydent Bytomia podczas przemówienia podkreślił także wagę obchodzonej dwa dni temu, 1 maja 15. rocznicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, zwracając uwagę na fakt korzystnych zmian, jakie zaszły w naszym kraju, a także wzrost znaczenia Rzeczypospolitej na arenie międzynarodowej.
Dzisiaj również prezydent Mariusz Wołosz, jego zastępcy oraz przewodniczący Rady Miejskiej, Mariusz Janas złożyli kwiaty pod tablicą poświęconą Wojciechowi Korfantemu, która znajduje się na budynku przy ul. Gliwickiej oraz pod pomnikiem upamiętniającym ofiary terroru komunistycznego z lat 1945-1954.
Przypomnijmy, że w dziejach Polski nie brakuje wydarzeń, które miały wpływ na bieg historii naszego kraju. Z pewnością jednak uchwalenie Konstytucji 3 Maja było tym wydarzeniem, które stanowiło przełom i dało nadzieję Polaków walczącym o utrzymanie niepodległości. Mimo że cztery lata po jej uchwaleniu Polski nie było już na mapie Europy, pozostała na zawsze symbolem walki o niepodległość Rzeczypospolitej, jak również przypomniała o najwyższych wartościach i hasłach, jakimi kierowali się jej twórcy.
Warto również dodać, że data 3 maja wiążę się także z ważnymi wydarzeniami na Śląsku, które miały miejsce niespełna sto lat temu. Wybuch III powstania śląskiego, który był ostatnim aktem walki o przyłączenie Górnego Śląska do Polski, znacząco przyczynił się do powrotu części ziem śląskich do macierzy.
Uchwalenie Konstytucji 3 Maja przez Sejm Wielki w 1791 roku to szczególne wydarzenie w dziejach Polski i Europy. Była to bowiem pierwsza, nowożytna konstytucja w Europie, a druga, po amerykańskiej na świecie. Dla naszego kraju, otoczonego z trzech stron przez zaborców: Rosję, Prusy i Austrię, była to z kolei ostatnia próba ratowania Rzeczypospolitej Obojga Narodów przed upadkiem. Polska pozostawiona sama sobie próbowała ratować swoją niepodległość i suwerenność. Niestety, wobec miażdżącej przewagi zaborców cztery lata później - w 1795 roku - została na 123 lata wymazana z mapy Europy.
Warto dodać, że już w dwa dni po jej uchwaleniu przez Sejm Wielki - dzień 3 maja uznano za święto narodowe, które później z powodu niewoli kraju zostało na długi czas zawieszone. Przywrócono je po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, jednak po II wojnie światowej, w roku 1946 władze komunistyczne zabroniły jego publicznego świętowania, a w 1951 roku święto zostało oficjalnie zniesione. Od 1990 roku - 3 maja znów jest oficjalnym świętem państwowym w Polsce, które bez wątpienia jest jednym z najważniejszych polskich świąt, przypomina nam o wysiłkach patriotów – naszych rodaków, którzy podjęli się trudnego zadania reformy państwa polskiego.
Dla Polaków, którzy wierzyli, że ojczyzna ponownie się odrodzi, przełomową datą był 11 listopada 1918 roku, który obchodzimy jako Narodowe Święto Niepodległości. Odrodzona Rzeczpospolita Polska musiała jednak walczyć o swoje granice, nie tylko z głównym wrogiem na wschodzie - Rosją Radziecką, ale również w Wielkopolsce i na Śląsku z Niemcami i na południu - z Czechosłowacją.
Na ten okres przypadają powstania śląskie w latach 1919 – 1921, a szczególnie to najważniejsze w 1921 roku, które było ostatnim zrywem Polaków dążących do powrotu Górnego Śląska do macierzy. W walce o przyłączenie Śląska ważne miejsce odegrał Bytom, gdzie w nieistniejącym już hotelu „Lomnitz” znajdował się Polski Komisariat Plebiscytowy, który działał tutaj od 12 lutego 1920 roku. To właśnie tam przygotowywano akcję propagandową, w trakcie której prowadzono zbiórki pieniężne, organizowano wiece i komitety pomocy oraz drukowano tysiące broszurek, plakatów, wizytówek, znaczków i ulotek, aby przekonać mieszkańców Górnego Śląska do głosowania za przynależnością do Polski. Kręcono nawet filmy propagandowe oraz wydawano płyty z pieśniami patriotycznymi, jak również odnoszono się do kwestii regionalnych, socjalnych, religijnych i historycznych.
Wynik III powstania śląskiego miał kluczowe znaczenie dla podziału Górnego Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Efektem III powstania w 1921 roku była korzystniejsza dla Polski decyzja Rady Ambasadorów, która 20 października 1921 roku zatwierdziła podział Górnego Śląska.
Autor: Tomasz Sanecki
Zdjęcia: Archiwum UM Bytom/Hubert Klimek